Монгол ярианы бичвэр хянах 7 алхам
Нэр, тоо, огноо, үгүйсгэл, яригчийг шалгаж монгол аудионы бичвэрээ зөв болгоорой. Хурлын шийдвэр, эшлэлийг буруу дамжуулахаас сэргийлэх жагсаалт.
Монгол ярианаас гарсан бичвэрийг хянахдаа эхлээд утга өөрчилдөг алдааг шалгаарай: хүний нэр, мөнгөн дүн, огноо, үгүйсгэл, хэн хэлсэн нь. Өгүүлбэр уншихад эвтэйхэн байна гэдэг нь эх яриаг зөв дамжуулсан гэсэн үг биш.
Энэ жагсаалтыг аудио файл хөрвүүлэх, диктант хийх, хурлын тэмдэглэл бэлтгэхэд адилхан ашиглаж болно. Зорилго нь нэг тоон үзүүлэлт хөөхөөс илүү ажлын чухал мэдээллээ зөв үлдээх юм.
1. Эхлээд ямар зорилгоор ашиглахаа тогтоо
Өөртөө зориулсан санааны ноорог болон бусдад эшилж өгөх ярилцлага ижил түвшний хяналт шаарддаггүй. Хурлын шийдвэр, нийтлэх эшлэл, зардлын тооцоонд ашиглах хэсгийг эх аудиотой нь заавал тулгах ажлын дүрэмтэй байгаарай.
Хянасан хэсгээ тэмдэглэж, үлдсэн хэсгийг дууссан мэт бүү харагдуул. Тодорхойгүй үгийг түр тэмдэглээд дараа нь буцаж сонсох нь таамгаар бөглөхөөс дээр.
2. Нэр болон тусгай нэр томьёог шалга
Хүний нэр, компанийн нэр, бүтээгдэхүүний нэрийг тусгайлан хайж шалгана. Монгол, англи холимог ярианд англи үг өөр дуудлагаар орж болно. Багийнхаа хэрэглэдэг бичлэгийг баримталж, нэг нэрийг бүх баримтад ижил бичээрэй.
Ховор нэрийг төстэй сонсогдох энгийн үгээр сольсон бол өгүүлбэрийн бусад хэсэг зөв байсан ч уншигч хэний тухай ярьсныг ойлгохгүй. Нэрээ тааж засахын оронд эх аудио эсвэл оролцогчоос тодруулна.
3. Тоо, нэгж, огноог хамтад нь тулга
«Арван таван сая» ба «тавин сая» гэсэн ялгаа төсөвт их нөлөөтэй. Тоо зөв ч нэгж нь өөр бол мэдээлэл буруу хэвээр: минут, цаг, мянга, сая, хувь гэсэн үгсийг хамтад нь шалгаарай.
«Ирэх Баасан» гэж хэлсэн бол бичлэгийн огноог мэдэлгүй өнөөдрийн огнооноос тооцож болохгүй. Тодорхой огноо болгон зассан бол ямар өдрийг хэлснийг эхлээд баталгаажуулна.
4. Үгүйсгэл ба эргэлзээг хадгал
«Зөвшөөрөөгүй», «одоохондоо батлаагүй», «боломжтой байж магадгүй» зэрэг хэллэгийг анхаарч сонсоно. Эдгээрийг товчлохдоо баталсан шийдвэр болгож өөрчилж болохгүй.
Жишээ нь «Төсвийг нэмэхгүй байхаар ярилцсан» гэдгийг «Төсвийг нэмэхээр ярилцсан» гэж бичвэл утга нь эсрэг болно. Энэ бол зохиомол шалгах жишээ бөгөөд бүтээгдэхүүний хэмжсэн алдааны тохиолдол биш.
5. Яригчийн хэсгийг шалга
Автомат «Яригч 1», «Яригч 2» гэсэн тэмдэглэгээ нь баталгаажсан нэр биш. Хоёр хүн зэрэг ярьсан хэсэг, тасалж орсон богино хариулт, микрофоноо сольсон мөчийг сонсож үзээрэй.
Хэн хэлснийг тогтоох боломжгүй бол тодорхойгүй гэж үлдээнэ. Яригч буруу байх нь өөр хүнд шийдвэр эсвэл амлалт оноох эрсдэлтэй.
6. Бичвэрээс хураангуй руу шилжихдээ дахин шалга
Үг зөв танигдсан ч хураангуй буруу дүгнэж болно. Санал, маргаан, шийдвэр, хийх ажлыг ялгаж, байхгүй хугацаа эсвэл эзэн нэмэгдээгүй эсэхийг харна.
Хурлын тэмдэглэлийн загвар ашиглахдаа бөглөх мэдээлэл байхгүй талбарыг «тодруулах» гэж үлдээх нь зөв. Хурлын бичлэг дээр батлаагүй зүйлийг загвар шаардаж байна гээд зохиож нөхөхгүй.
7. Хянасан хувилбараа тэмдэглэ
Эх бичвэр, зассан бичвэр, тараах хувилбарыг ялгаж хадгална. Хэн хэзээ хянасныг товч тэмдэглэвэл дараа нь өөрчлөлтийн учрыг олоход амар. Хуваалцах холбоос, хүлээн авагчид, харагдах хүрээгээ дахин шалгаарай.
Нарийвчлалын үзүүлэлтийг яаж унших вэ?
WER буюу үгийн алдааны хувь нь орлуулсан, орхисон, нэмсэн үгийг эх бичвэртэй харьцуулдаг үзүүлэлт. Гэхдээ аль өгөгдөл, ямар бичлэг, ямар үнэлгээний дүрэм ашигласнаас үр дүн хамаарна. Нийтэлсэн benchmark-ийг уншихдаа өөрийн аудионы орчинтой адил эсэхийг харна уу. Нэг өгөгдлийн дүн нь бүх хурал, аялга, микрофонд ижил үр дүн амлахгүй.
Практик сонголт хийхдээ өөрийн зөвшөөрөлтэй богино жишээг авч, нэр, тоо, яригчийн алдааг тэмдэглэн, засахад хэр их ажил орж байгааг харьцуулаарай.